|
YÖNTEM 6: SONDAN BAŞLAMAK
Bir işi başarmak için zaman zaman sondan başlamanız gerekir. Atletler daha yarış başlamadan önce kazandıklarını hayal ederler. Buna başarıyı gözünde canlandırmak denir. Mühendisler ise ürünü nasıl geliştireceklerini bilmeden yapımı tamamlanmış ürünlerin resimlerini çizer. Stephen Covey Etkili İnsanların Yedi Alışkanlığı adlı ünlü kitabında etkili insanların “sonucu düşünerek işe başladığını” anlatır. Grant Wiggins ve Jay McTighe, Tasarlayarak Anlama adlı öğretim ve öğrenme ile ilgili kitaplarında “geriye doğru tasarım” tekniğini anlatır. Burada öğrencilerin öğrendiklerini göstermeleri için onlardan ne yapmalarını istediğinizi düşünmekle işe başlar, daha sonra nasıl öğreteceğinizi planlarsınız. Çoğu zaman başarı baştan değil, sondan başlar.
Bu, problem çözümünde de geçerlidir. Problemleri çözerken, sondan başlar ve geriye doğru yol alırsınız. Ancak geriye doğru giderken kullandığınız yol ile ileriye doğru kullandığınız birbirinden farklıdır. Okuldan çıkıp postahaneye gitmeyi ve sonra okula dönmeyi örnek olarak verebiliriz.
İLERİ doğru Postahaneye gitmek:
- Okuldan çıkınca sağa dön. (İstiklal Caddesi)
- 3. caddeden sağa dön (Milli Bulvar)
- 2. caddeden sola dön (İstasyon Caddesi)
- İstasyon Caddesinde iki cadde geç
- Postahaneye girmek için sola dön.
|
Okula GERİ dönmek
- Postahaneden çıkıca sağa dön (İstasyon Caddesi)
- 3. caddeden sağa dön (Milli Bulvar)
- 2. caddeden sola dön (İstiklal Caddesi)
- İstiklal Caddesi’nden iki cadde geç
- Okula girmek için sağa dön.
|
Şimdi sondan başlayarak çözülebilen meşhur bir problemi inceleyelim.
MANGO PROBLEMİ
Bir gece kral uyuyamaz. Kraliyet mutfağına gider ve orada bir tas dolusu mango bulur. Çok aç olduğundan mangoların 1/6’sını alır.
Aynı gece, kraliçe de uyuyamaz ve karnı acıkmıştır. Mangoları görür ve kralın tasta bıraktığı mangoların 1/5’ini alır.
Yine aynı gece, prens uyanır, mutfağa gider ve kalan mangoların 1/4’ünü yer.
Bundan sonra, ikinci prens kendinden küçük olan prensin bıraktığı mangoların 1/3’ünü yer.
Son olarak, tahtın varisi üçüncü prens kendisinden genç olan kardeşlerinin bıraktığı mangoların 1/2’sini yer ve tasta sadece üç mango kalmıştır.
Kral bulduğunda tasta kaç tane mango vardı?
Bu problem ve çözümü ABD Ulusal Matematik Öğretmenleri web sayfasında bulunabilir: http://illuminations.nctm.org/LessonDetail.aspx?ID=L264 |
Mango Problemi’ni çözmek için, kralın, kraliçenin ve prenslerin tasta bıraktığı 3 mangodan başlayıp GERİYE doğru gidelim.
Üçüncü prens tasta bulduğu mangoların 1/2’sini yedi ve geriye 3 tane kaldı. Bunun için tasta 6 tane mango bulması gerekiyor.
İkinci prens tasta bulduğu mangoların 1/3’ünü yedi ve geriye 6 tane kaldı. Bu yüzden bulduğu mangolar 6 = 2/3 ve 1/3=3. İkinci prensin 9 tane mango bulması gerekiyor.
En küçük prens tasta bulduğu mangoların 1/4’ünü yedi ve geriye 3/4 kaldı. Bu nedenle 3/4=9 ve 1/4=3. En küçük prensin 12 tane mango bulması gerekiyor.
Bu kraliçenin 12 tane mango bıraktığı anlamına geliyor. 1/5’ini yediği için, 4/5=12 ve 1/5=3. Bu yüzden kraliçe tasta 15 mango buldu.
Kral 1/6’sını yedikten sonra 15 tane mango bıraktığı için, 5/6=15 ve 1/6=3. Bu nedenle kral tasta 18 tane mango buldu.
Sondan başlayıp GERİYE doğru başlangıca gelip problemi çözdük!
|