E  
PROBLEM ÇÖZME STRATEJİLERİ  
   
Problem Çözenler Tesekkür

Akilli olmamdan degil, problemlerin üzerinde daha çok durdugumdandir.

--Albert Einstein

Stratejiler

1-Şema Çizmek

2-Liste Hazırlamak

3-Tahmin ve Kontrol Etmek

4-Bölmek ve Yönetmek

5-Örüntü Aramak

6-Sondan Baslamak

7-Karisik Problemler

a

YÖNTEM 3: TAHMİN VE KONTROL ETMEK

Çogu kez bir problemle karsilasildiginda, cevabini tahmin etmeye çalisiriz. Örnegin, "Dünyanin en büyük sehri hangisidir? Tahmin edin." Tahmininiz Istanbul olur. Size "Hayir, Tokyo" cevabi verilir. "Tokyo'da kaç kisi yasiyor? Tahmin edin." Bilmediginizi söylersiniz. "Hadi, tahmin edin" denilir. Siz 15 milyon dersiniz. Cevap, "Hayir, 34 milyon"dur.

Tahmin etmek çogu kez yanlis cevabi dogurur. Ancak "Tahmin ve Kontrol Etme" yöntemi çogu zaman dogru cevaba ulastirir. Aslinda bu, "Tahmin ve Kontrol Etme Ardindan Tekrar Tahmin Etme" olarak adlandirilmalidir çünkü her tahminin dogrulugunu kontrol edip sonra daha saglikli tahminde bulunmak yöntemin temel unsurudur.

Örnegin su probleme bir göz atalim:*

Büsra dedesinin çiftligine gitti. Dedesinin çiftliginde tavuk ve keçiler vardi. Büsra, dedesine kaç tavuk ve keçisi oldugunu sordu. Dedesi matematik içeren bilmeceleri sevdiginden ona sahip oldugu hayvanlarin toplam 26 kafasi ve 68 bacagi oldugunu söyledi, bu bilgiyi kullanarak tavuklarin ve keçilerin sayisini hesaplayabilecegini söyledi. Büsra'nin yerinde olsaydiniz problemi nasil çözerdiniz?

Tahmin ve Kontrol Etmek yöntemini kullanabilmek için problemi düsünür ve tahmin etmekle ise baslarsiniz. Birinci tahmininizin yanlis olmasini beklersiniz fakat size bir dahaki sefere daha iyi tahmin etmeniz için biraz bilgi verir. 13 tavuk ve 13 keçi olarak tahmin edip baslayabilirsiniz. Tahminlerinizi su sekilde bir kenara not etmeniz iyi olacaktir:

 

Tahmin

 

Tavuk sayisi

Keçi Sayisi

Kafa sayisi

Bacak sayisi

1

13

13

26

78

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tahmin ettiginiz bacak sayisinin çok yüksek oldugunu fark edersiniz çünkü Büsra'nin dedesi 68 tane bacak oldugunu söylemistir. Bu yüzden tekrar tahmin edersiniz, bu sefer daha fazla tavuk söyler ve birkaç keçi azaltirsiniz.

 

Tahmin

 

Tavuk sayisi

Keçi Sayisi

Kafa sayisi

Bacak sayisi

1

13

13

26

78

2

20

6

26

64

 

 

 

 

 

 

Simdi 64 bacak var ve size dört tane daha gerekiyor. Ancak daha fazla kafa ekleyemezsiniz çünkü 26 kafalarin dogru olan sayisidir. Bu yüzden iki tavuk çikarir (yani iki kafa ve dört bacak) ve iki keçi (iki kafa ve sekiz bacak) eklersiniz.

 

Tahmin

 

Tavuk sayisi

Keçi Sayisi

Kafa sayisi

Bacak sayisi

1

13

13

26

78

2

20

6

26

64

3

18

8

26

68

 

Simdi dogru cevaba ulastiniz: 18 tavuk ve 8 keçi


*
Bu problem için Highline Council P.S.T.A.'ya tesekkür ederiz. http://home.blarg.net/~math/

Problemler:

Problem 1: Şekerlemeler

Problem 2: Dart

Problem 3: Film

Problem 4: Elizabeth'in Yürüyüsü

 

Problem 1: Şekerlemeler

Bir hayir kurumuna para toplamak için besinci sinif ögrencileri okul pikniginde bir yarisma düzenler. Bir kavanoza sekerlemeler doldurulur, orada bulunan velilerden ve ögrencilerden kavanozun içinde kaç tane sekerleme oldugunu tahmin etmeleri istenir. Gerçek sayiya en yakin tahmini yapan kisi bir ödül ve elbette sekerleme dolu kavanozu kazanir. Yarismaya katilmak için yetiskinlerden 1,25 YTL ve çocuklardan 75 Kurus alinir. Sinifta parayi saydiklarinda 60,25 YTL topladiklarini görürler. Toplam olarak 65 kisi yarismaya katilmisti. Ögretmen, ögrencilerinden yarismaya kaç veli ve kaç ögrencinin katildigini hesaplamalarini ister. Ögrenciler bu problemi çözebildiler. Peki ya siz?

 

Çözüm -->

a

Problem 2: Dart

Dart oyununda, 150 sayisina ulasan kisi oyunu kazanir. Dart atip tam 150 puan toplamak zorundasiniz. Dört dart atarak 150'den fazla ya da az bir puana ulasirsaniz, rakibinizin denemesini bekler ve daha sonra tekrar denersiniz. Oyunda basarili olabilmek için 150'ye ulasan bütün dört sayili kombinasyonlari bilmeniz gerekiyor. Örnegin, 50'yi hedefliyor fakat kaçirip 10 puan aliyorsaniz, almayi amaçladiginiz puanlar hangileridir? Bir tablo hazirlayin ve bu tabloda toplamlari 150 eden olasi bütün dörtlü kombinasyonlari yazin.

 

Çözüm -->

a

Problem 3: Film

Ibrahim Bey çocuklarini ve torunlarini sinemaya götürür. Biletlerin fiyatlari çocuklar için 5 YTL ve yetiskinler için 7 YTL'dir. Ibrahim Bey 116 YTL harcadigina göre sinemaya kaç çocuk ve yetiskin gitmistir?

* Bu problem için Jim Cornish'e tesekkür ederiz: http://www.cdli.ca/CITE/guess_and_check_one.pdf

 

Çözüm -->

a

Problem 4: Elizabeth'in Yürüyüşü

Bu problem Mathematics Teaching in the Middle School , 11 (3) p. 134 dergisinden alinmistir.

 

Elizabeth visits her friend Andrew and then returns home by the same route. She always walks 2 kilometers per hour (km/h) when walking uphill, 6 km/h when walking downhill, and 3 km/h when walking on level ground. If her total walking time is 6 hours, then what is the total distance she walks (in kilometers)?

 

Çözüm -->

 

PROBLEM ÇÖZME STRATEJİLERİ

Anasayfa / Sayfa Başı