|
YÖNTEM 3: TAHMİN VE KONTROL ETMEK
Çogu kez bir problemle karsilasildiginda, cevabini tahmin etmeye çalisiriz. Örnegin, "Dünyanin en büyük sehri hangisidir? Tahmin edin." Tahmininiz Istanbul olur. Size "Hayir, Tokyo" cevabi verilir. "Tokyo'da kaç kisi yasiyor? Tahmin edin." Bilmediginizi söylersiniz. "Hadi, tahmin edin" denilir. Siz 15 milyon dersiniz. Cevap, "Hayir, 34 milyon"dur.
Tahmin etmek çogu kez yanlis cevabi dogurur. Ancak "Tahmin ve Kontrol Etme" yöntemi çogu zaman dogru cevaba ulastirir. Aslinda bu, "Tahmin ve Kontrol Etme Ardindan Tekrar Tahmin Etme" olarak adlandirilmalidir çünkü her tahminin dogrulugunu kontrol edip sonra daha saglikli tahminde bulunmak yöntemin temel unsurudur.
Örnegin su probleme bir göz atalim:*
Büsra dedesinin çiftligine gitti. Dedesinin çiftliginde tavuk ve keçiler vardi. Büsra, dedesine kaç tavuk ve keçisi oldugunu sordu. Dedesi matematik içeren bilmeceleri sevdiginden ona sahip oldugu hayvanlarin toplam 26 kafasi ve 68 bacagi oldugunu söyledi, bu bilgiyi kullanarak tavuklarin ve keçilerin sayisini hesaplayabilecegini söyledi. Büsra'nin yerinde olsaydiniz problemi nasil çözerdiniz?
Tahmin ve Kontrol Etmek yöntemini kullanabilmek için problemi düsünür ve tahmin etmekle ise baslarsiniz. Birinci tahmininizin yanlis olmasini beklersiniz fakat size bir dahaki sefere daha iyi tahmin etmeniz için biraz bilgi verir. 13 tavuk ve 13 keçi olarak tahmin edip baslayabilirsiniz. Tahminlerinizi su sekilde bir kenara not etmeniz iyi olacaktir:
Tahmin
|
Tavuk sayisi |
Keçi Sayisi |
Kafa sayisi |
Bacak sayisi |
1 |
13 |
13 |
26 |
78 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tahmin ettiginiz bacak sayisinin çok yüksek oldugunu fark edersiniz çünkü Büsra'nin dedesi 68 tane bacak oldugunu söylemistir. Bu yüzden tekrar tahmin edersiniz, bu sefer daha fazla tavuk söyler ve birkaç keçi azaltirsiniz.
Tahmin
|
Tavuk sayisi |
Keçi Sayisi |
Kafa sayisi |
Bacak sayisi |
1 |
13 |
13 |
26 |
78 |
2 |
20 |
6 |
26 |
64 |
|
|
|
|
|
Simdi 64 bacak var ve size dört tane daha gerekiyor. Ancak daha fazla kafa ekleyemezsiniz çünkü 26 kafalarin dogru olan sayisidir. Bu yüzden iki tavuk çikarir (yani iki kafa ve dört bacak) ve iki keçi (iki kafa ve sekiz bacak) eklersiniz.
Tahmin
|
Tavuk sayisi |
Keçi Sayisi |
Kafa sayisi |
Bacak sayisi |
1 |
13 |
13 |
26 |
78 |
2 |
20 |
6 |
26 |
64 |
3 |
18 |
8 |
26 |
68 |
Simdi dogru cevaba ulastiniz: 18 tavuk ve 8 keçi
* Bu problem için Highline Council P.S.T.A.'ya tesekkür ederiz. http://home.blarg.net/~math/
|