|
Problemler:
Problem 1: ABCD'nin farkli dizilişi
Problem 2: Öpücükler
Problem 3: Çamaşır Mağazası ya da Pizza Restoranı
Problem 4: Domino
Problem 5: Geçmiş Olsun
Problem 1: ABCD nin farklı dizilişi
ABCD harfleri farkli dizilislerde yazilabilir: DCBA ya da BADC. ABCD'yi kaç farkli diziliste yazabilirsiniz? Bunun cevabini verebilmek için bir liste yapmaniz gerekir.
Ögrencilerinize SISTEMATIK (DÜZENLI) bir liste hazirlamayi ögretin. Örnegin:
ABCD
ABDC
ACBD
ACDB
ADBC
ADCB |
BACD
BADC
BCAD
BCDA
BDAC
BDCA |
CABD
CADB
CBAD
CBDA
CDAB
CDBA |
DABC
DACB
DBAC
DBCA
DCAB
DCBA |
SISTEMATIK liste hazirlayarak ögrenciler olasi bütün kombinasyonu görecektir.
(Daha sonra muhtemelen 4'lü bir setin 4'lü permutasyonunun 4x3x2x1=24 formülüyle ifade edildigini ögreneceklerdir)
Problem 2: Öpücükler
Türkçe versiyonu "El sikisma" olan problem sistematik liste yaparak kolayca çözülür. (bkz. http://206.152.229.6/Problems/strategies.html )
Bir partiye 10 kisi gelir. Partinin düzenlendigi yere girerken, her kisi, bir baska kisiyi iki yanagindan yani iki kere öper. Kaç kere öpüsülmüstür?
Bu problemi çözmek için, olasi öpücüklerin listesini yapmak en iyi yoldur. Birinci kisi 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10. kisileri öper. Ikinci kisi, birinci kisiyi öper, fakat bunu önceden saydigimiz için 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10. kisileri toplama ekleriz. Üçüncü kisi, birinci ve ikinci kisiyi öper ancak bu dört öpücügü saydigimiz için 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10. kisileri sayariz. Bu sekilde saymaya devam ederiz. Liste toplami alinacak öpücük sayisini her sirada göstermektedir.
Kisi |
Öpülen Kisiler |
Öpücük Sayisi |
1 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
9 x 2 = 18 |
2 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
8 x 2 = 16 |
3 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
7 x 2 = 14 |
4 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
6 x 2 = 12 |
5 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
5 x 2 = 10 |
6 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
4 x 2 = 8 |
7 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
3 x 2 = 6 |
8 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
2 X 2 = 4 |
9 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
1 X 2 = 2 |
10 |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 |
Toplam öpücük sayisi = 90 |
Bu problem birkaç farkli yoldan çözülebilir. On kisi için bir liste hazirlamak iyi bir çözüm yoludur. Ancak, fazla sayida kisi partiye gelirse, problemi matematiksel olarak çözmek daha iyi olabilir. 10 kisi için liste yapmak bir düzen ortaya çikarir ve bu düzen de problemi çözmek için yol gösterir. Partiye gelen kisi sayisi n ise, birbirini selamlayan kisi sayisi n 2 - n / 2' dir. Bir kisi diger bir kisiyi iki kez öptügü için, öpücük sayisi 2(n 2 - n / 2 )'dir.
Problem 3: Çamaşır Mağazası ya da Pizza Restoranı
Çamasir magazasinda çarsaf, nevresim ve yastik kiliflari satilir. Fabrikanin ürettigi çarsaflarda her renkten seçim yapilabilir: düz ya da desenli çarsaf, düz ya da desenli yorgan, düz ya da desenli yastik kiliflari. Müsteriler düz ya da desenli çarsaf, yorgan ve yastik kiliflarindan istedikleri sirada seçim yapabilirler. Fabrikaya verecegi sipariste magazaya yardim etmek için, sizden müsterilerin önceden yaptiklari seçimleri kaydetmeniz isteniyor. Kaç tane farkli kombinasyon yapmak mümkündür?
Bazi ögrenciler pizzaya daha fazla ilgi gösterebilir. Ayni problem pizza lokantasi için de kullanilabilir.
Antonio'nun Pizza Restorani üç farkli seçenek sunmaktadir: peynirli, sebzeli ve etli. Iki tür peynir çesidi (permesan ya da fontina), iki tür sebze çesidi (sogan ya da biber) ve iki et çesidi (pepperoni ya da sosis) vardir. Antonio her kombinasyona farkli bir isim vermek istiyor. Olasi bütün kombinasyonlari siralayiniz ve herbirine bir isim veriniz.
Çözüm -->
Problem 4: Domino

|
Agaç semasi kullanisli bir listeleme yöntemidir. Örnegin, domino oyunu siyah ve beyaz taslarla oynanir. Her tas ikiye bölünmüstür ve her yarida 0-6 arasi sayilar noktalarla gösterilir. Her tas bir çift sayi içerir ve bu çiftlerden bütün set içinde sadece bir tane bulunur. Bütün set içinde kaç tane tas vardir? Bu problemin çözümü agaç semasi seklini alabilir. |
Çözüm -->
Problem 5: Geçmiş Olsun
Melike ve Funda iyi arkadastirlar. Melike grip olunca doktoru günde iki defa, kahvalti ve aksam yemeginden sonra almasi için 30 mg lik haplardan almasini söyler. Üç gün sonra Funda da gribe yakalanir. Doktoru ona otuz tane 20 mg lik haplardan verir ve 9:00 ile 21:00 arasi her dört saatte bir tane almasini söyler. Kimin ilaci daha önce bitmistir?
Çözüm -->
|